Ο ανανεωμένος μας ιστότοπος

Καλωσήρθατε στον ανανεωμένο μας ιστότοπο!!!

Μπορείτε πλέον να βρείτε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε για τις παθήσεις, ενημέρωση για τις υπηρεσίες που σας προσφέρουμε, καθώς επίσης και λεπτομέρειες για τα προϊόντα της Sante Plus.

Εξυπηρέτηση

Για τις απορίες σας σχετικά με τον τρόπο και τους όρους εξυπηρέτησης μπορείτε να κατευθυνθείτε στην αρχική σελίδα (ενότητα ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ).

Ακτινοδερματίτιδα

Κατά τη διάρκεια των ακτινοθεραπειών μπορείτε να κάνετε ντους μία φορά την ημέρα, προσέχοντας να μη σβήσετε τα σημάδια που σας έχουν σημειώσει στην περιοχή που πρόκειται να ακτινοβοληθεί

Επιλέξτε προϊόντα καθαρισμού και περιποίησης του δέρματος χωρίς άρωμα, βιολογικά, με ουδέτερο pH.

Το ξηρό δέρμα και ο κνησμός εμφανίζονται συχνά κατά τη διάρκεια των θεραπειών. Όσο είναι εφικτό, αποφύγετε να ξύνετε το δέρμα σας. Όσο το δέρμα σας είναι πιο ενυδατωμένο και μαλακό, ο κνησμός θα μειώνεται σταδιακά. Σε περίπτωση που ο κνησμός επιμένει, ενημερώστε τον ακτινοθεραπευτή-ογκολόγο σας, και ενδεχομένως επισκεφτείτε ένα δερματολόγο, εφόσον το κρίνει απαραίτητο ο ακτινοθεραπευτής σας.

Εάν νιώθετε ότι το δέρμα σας είναι ερεθισμένο, ενημερώστε τον ακτινοθεραπευτή σας να σας συμβουλεύσει σχετικά με το ποιά ειδικά προϊόντα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε στην ακτινοβολημένη περιοχή. Προσοχή: μην αγοράζετε από μόνοι σας προϊόντα από το φαρμακείο και μην εμπιστεύεστε « μαγικές συνταγές » που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο για χρήση κατά την ακτινοθεραπεία. Εμπιστευτείτε τους ειδικούς ακτινοθεραπευτές-ογκολόγους σας.

Χρήσιμες συμβουλές :

  • Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ειδικό σπρέι νερού προκειμένου να καταπραΰνετε το δέρμα.
  • Αποφύγετε επίσης τα καλλυντικά που περιέχουν οργανικές ουσίες από φυτά, λουλούδια και αιθέρια έλαια, καθώς μπορεί να τροποποιήσουν τη χλωρίδα του δέρματός σας και να προκαλέσουν φλεγμονή.
  • Όταν πάτε να κάνετε τη συνεδρία ακτινοθεραπείας, το δέρμα πρέπει να είναι καθαρό και στεγνό. Δεν εφαρμόζουμε καμμία κρέμα, λοσιόν, κλπ, τουλάχιστον 3 ώρες πρίν τη συνεδρία στην περιοχή που θα ακτινοβοληθεί. Μετά το τέλος της συνεδρίας μπορείτε ελεύθερα να χρησιμοποιήσετε μία ειδική ενυδατική κρέμα, με τη σύμφωνη γνώμη και με τις οδηγίες του ιατρού σας.

Όχι. Εφόσον έχετε κάνει πρόσφατα ακτινοθεραπεία, δεν επιτρέπεται να εκθέσετε την περιοχή που ακτινοβολήθηκε στην ηλιακή ακτινοβολία. Πρέπει να χρησιμοποιήσετε αντηλιακά με δείκτη προστασίας 50+.

Χρήσιμη συμβουλή:

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού προσπαθήστε να πηγαίνετε για μπάνιο στη θάλασσα τις απογευματινές ώρες (ιδανικά μετά τις 19:00) με προστατευμένη την περιοχή που έχει ακτινοβοληθεί. Μέσα στην ημέρα φορέστε άνετα και μαλακά ρούχα (100 % μετάξι ή βαμβάκι).

Είναι πιθανό, ανάλογα με την περιοχή που ακτινοβολείται, κατά τη διάρκεια των θεραπειών να εμφανιστούν ανορεξία, απώλεια γεύσης, στοματικά έλκη, διάρροιες, βλεννογονίτιδα, κλπ. Εξ’ αιτίας αυτών των παρενεργειών μπορεί να έχετε κάποια δυσκολία στη μάσηση, στην κατάποση και στην απόλαυση του φαγητού. Ενημερώστε άμεσα τον ιατρό σας, και εφόσον το κρίνει αναγκαίο, μπορεί να σας συστήσει ειδικά σκεύασματα διατροφής για τη μείωση των επιπτώσεων των παρενεργειών και της απώλειας βάρους. Υπάρχουν σκευάσματα σε διάφορες μορφές (κρέμα, μπισκότο) που μπορούν υπό μορφή σνακ μέσα στην ημέρα να εμπλουτίσουν τη διατροφή σας σε θερμίδες και πρωτεΐνη.

Χρήσιμες συμβουλές :

  • Περιορίστε την κατανάλωση λιπαρών, αλμυρών και γλυκών.
  • Αντικαταστήστε τη λευκή ζάχαρη με καστανή ζάχαρη.
  • Περιορίστε την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και αλλαντικών (μην υπερβαίνετε τα 500 g την εβδομάδα).
  • Προτιμήστε τα μεταλλικά νερά και θυμηθείτε να ενυδατώνεστε αρκετά! Αν το σκέτο νερό δε σας κάνει όρεξη, τότε σκεφτείτε να αρωματίσετε το ποτήρι σας με ένα φύλλο μέντας ή λίγο τζίντζερ (σε περίπτωση που νιώθετε ναυτία). Αντίθετα, αποφύγετε τις σόδες και τα ζαχαρούχα ποτά, καθώς και την κατανάλωση αλκοόλ. Μην ξεχνάτε να απολαμβάνετε τα τρόφιμα που σας αρέσουν: μερικά κομμάτια μαύρης σοκολάτας θα σας γεμίσουν με αντιοξειδωτικά και θα αναπτερώσουν το ηθικό σας.

Χρόνια έλκη / Κατακλίσεις

«Οι κατακλίσεις θεωρούνται ως μία από τις τέσσερις πιό δαπανηρές ασθένειες, όπως είναι ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και το AIDS» (Reddy M et al., 2011).

Τί είναι χρόνιο έλκος;

Τα χρόνια έλκη είναι χρόνιες πληγές που δεν επουλώνονται μέσα σε προβλέψιμο χρονικό διάστημα. Σε αυτή την κατηγορία των ελκών περιλαμβάνονται :
Τα έλκη πίεσης, τα φλεβικά έλκη, τα αρτηριακά έλκη, τα έλκη από χειρουργικά τραύματα.

Τα χρόνια έλκη είναι επώδυνα και επηρεάζουν την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Αυξάνουν τον κίνδυνο νοσηλείας και παρατεταμένης παραμονής στο νοσοκομείο.

Το τραύμα που δημιουργείται ορίζεται ως μία πληγή που διακόπτει την συνέχεια του δέρματος. Η ύπαρξη ενός τέτοιου τραύματος μπορεί να προκαλέσει πόνο, διαταραχές του ύπνου, κατάθλιψη και γενικώς χαμηλού επιπέδου ποιότητας ζωής.

Οι φάσεις της επούλωσης

Οι φάσεις της οξείας επούλωσης πληγών είναι :

  • η φλεγμονώδης φάση
  • η πολλαπλασιαστική φάση
  • η φάση αναδιαμόρφωσης

Διατροφή και επούλωση χρόνιων ελκών

Η διαχείριση των ελκών περιλαμβάνει τη σωστή προετοιμασία του τραύματος, τη χρήση κατάλληλων επιθεμάτων, αλλά και τη ρύθμιση των λοιπών παραγόντων που επηρεάζουν την επούλωση του τραύματος.

Μία σωστή θεραπεία επούλωσης ελκών περιλαμβάνει και μία επαρκή και σωστή διατροφή του ασθενή. Οταν υπάρχουν διατροφικές ελλείψεις στο διαιτολόγιο του ασθενούς, τότε οι φυσιολογικές διαδικασίες επούλωσης δε λειτουργούν, με αποτέλεσμα τα στάδια της επούλωσης των πληγών να μη μπορούν να ολοκληρωθούν.

Επίσης, η υποθρεψία ή η σαρκοπενία μπορούν να είναι οι αιτίες εμφάνισης και ανάπτυξης ενός χρόνιου έλκους.
Ηλικιωμένοι ασθενείς σε κακή διατροφική κατάσταση και με χαμηλό σωματικό βάρος διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης έλκους πίεσης.

Μελέτες δείχνουν ότι η υποθρεψία επηρεάζει αρνητικά τη διαδικασία επούλωσης των πληγών. Οι ελλείψεις σε βασικά θρεπτικά συστατικά, όπως η πρωτείνες, μπορούν να παρατείνουν τη φάση 1 μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό των ινοβλαστών και το σχηματισμό κολλαγόνου.

Συνιστάται διατροφικός έλεγχος όλων των ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ελκών, προκειμένου να αποφευχθεί η υποθρεψία και το πρωτεινικό έλλειμμα.

Ο στόχος είναι η διατήρηση του σωματικού βάρους και η παροχή επαρκών θρεπτικών συστατικών για τη βελτιστοποίηση της διαδικασίας και του χρόνου επούλωσης.

Ανάγκες σε θερμίδες

Οι κατευθυντήριες γραμμές του European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) σε συνεργασία με το National Pressure Ulcer Advisory Panel (NPUAP) συνιστούν τουλάχιστον 30-35 kcal ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα ως γενική οδηγία για ασθενείς με έλκη κατάκλισης (πίεσης).

Ανάγκες σε πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη είναι άκρως απαραίτητη γιά τη σύνθεση των ενζύμων που εμπλέκονται στην επούλωση των πληγών, τη σύνθεση του κολλαγόνου και το σχηματισμό του συνδετικού ιστού.

Η συνιστώμενη πρόσληψη πρωτεΐνης που σχετίζεται με την επούλωση τραυμάτων είναι : 1,25-1,5 g/kg σωματικού βάρους/ημέρα για ασθενείς με χρόνια έλκη. 

Συνιστάται πάντα η παρακολούθηση του επιπέδου ενυδάτωσης και της σωστής νεφρικής λειτουργίας.

Βιβλιογραφία:

  1. Reddy M. Pressure ulcers. BMJ Clinical Evidence, 2011.
  2. HSE National Wound Management Guidelines 2018. Health Service Executive. 
  3. Gorecki C, Brown J, Nelson E et al. Impact of Pressure Ulcers on Quality of Life in Older Patients: A Systematic Review. JAGS, 2009.
  4. Stratton RJ, Ek AC, Engfer M, Moore Z, Rigby P, Wolfe R, Elia M. Enteral nutritional support in prevention and treatment of pressure ulcers: a systematic review and meta-analysis. Ageing Res Rev 2005.
  5. European Pressure Ulcers Advisory Panel, National Pressure Injury Advisory Panel and Pan Pacific Pressure Injury Alliance. Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Quick Reference Guide. Emily Haesler (Ed.). EPUAP/NPIAP/PPPIA: 2019.
  6.  Irish Nutrition & Dietetic Institute Nutrition Support Reference Guide 2015

Παχυσαρκία

«Στην Ελλάδα περίπου 1 στους 3 άντρες και 1 στις 4 γυναίκες είναι παχύσαρκοι».

(Στατιστικά στοιχεία 2001-03)

Τι είναι η παχυσαρκία

Η παχυσαρκία είναι μία ασθένεια που χαρακτηρίζεται από την παρουσία αυξημένης ποσότητας  λίπους στη σωματική δομή και οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα υγείας όταν γίνει χρόνια πάθηση. Η παχυσαρκία έχει πρόσφατα ταξινομηθεί ως ασθένεια. Η υπερβολική αύξηση του λίπους στο σώμα οδηγεί σε μεγάλες αλλαγές στη λειτουργία πολλών οργάνων του σώματος.

Τα αίτια της παχυσαρκίας 

Η γενετική προδιάθεση σε συνδυασμό με την αυξημένη κατανάλωση θερμίδων, καθώς και την περιορισμένη σωματική άσκηση, οδηγούν στην παχυσαρκία. Η παχυσαρκία είναι μία παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μία ανισορροπία μεταξύ των ημερήσιων ενεργειακών καταναλώσεων και των προσλαμβανόμενων από το σώμα θερμίδων. Πιό σπάνια μπορεί η παχυσαρκία να ξεκινήσει λόγω ορμονικών διαταραχών και παθήσεων, όπως ο υποθυρεοειδισμός.

Υπάρχουν πολλές παραγόμενες από τα κύτταρα του λίπους ορμόνες, που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην όρεξη, το μεταβολισμό και την αύξηση του σωματικού βάρους.

Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία είναι σοβαρές.

Οι παχύσαρκοι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακές παθήσεις, διαβήτη τύπου 2, υπνική άπνοια, αυξημένες πιθανότητες για εγκεφαλικό επεισόδιο, ακόμη και καρκίνο.

Ακόμα και μία απώλεια της τάξης του 10% του υπερβολικού σωματικού λίπους μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών από τις νόσους που αναφέρονται παραπάνω.

Λύσεις για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Επειδή η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται από μία κατάσταση ανισορροπίας στο θερμιδικό ισοζύγιο (πρόσληψη > κατανάλωση), η πιό αποτελεσματική λύση είναι η διόρθωση αυτής της ανισορροπίας.

Πώς μπορεί να γίνει η διόρθωση αυτής της κατάστασης ;

  • Αύξηση κατανάλωσης θερμίδων μέσω της σωματικής άσκησης.
  • Μείωση της πρόσληψης θερμίδων μέσω ειδικής δίαιτας χαμηλής σε θερμίδες.

Υπάρχουν βέβαια και άλλες λύσεις αντιμετώπισης της νοσογόνου παχυσαρκίας, όπως η βαριατρική χειρουργική. Κατάλληλος να σας ενημερώσει για την καταλληλότερη λύση για εσάς είναι ο θεράπων ιατρός σας.

Τα προιόντα μας

Η Sante Plus παρέχει ειδικά σκευάσματα διατροφής χαμηλών θερμίδων, χαμηλών υδατανθράκων και υψηλά σε πρωτείνη, κατάλληλα να χρησιμοποιηθούν από τον ιατρό σας ή το διαιτολόγο σας στο πλαίσιο μιας δίαιτας χαμηλής θερμιδικής αξίας.

Τα προϊόντα μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σνακ και συμπληρωματικά στα υπόλοιπα τρόφιμα που θα καταναλώσετε κατά τη διάρκεια της δίαιτας.

Βιβλιογραφία

  1. World Health Organisation/obesity text/en/ Dec. 2014.

Καρδιακή ανεπάρκεια

«Η καρδιακή καχεξία εμφανίζεται σε ποσοστό 20-30% των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια».1

Τι είναι η καρδιακή ανεπάρκεια;

Η νόσος κατά την οποία η καρδιά αδυνατεί πλέον να διοχετεύσει την απαραίτητη ποσότητα αίματος στο σώμα, ώστε αυτό να επιτελέσει τις φυσιολογικές λειτουργίες του.

Τα αίτια της καρδιακής ανεπάρκειας

Η πιο συχνή αιτία της καρδιακής ανεπάρκειας είναι η στεφανιαία νόσος. Όμως και το έμφραγμα του μυοκαρδίου μπορεί να νεκρώσει τμήμα της καρδιάς και κατ’ επέκταση τη λειτουργικότητά της. Υπάρχουν και άλλες αιτίες για την εκδήλωση καρδιακής ανεπάρκειας2,3.

Καρδιακή ανεπάρκεια και καχεξία

Η χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια είναι μία νόσος που οδηγεί σε προοδευτική και συχνά μη αναστρέψιμη απώλεια βάρους. Η καρδιακή καχεξία ορίζεται ως απώλεια βάρους μεγαλύτερη από 6% σε σύγκριση με το αρχικό βάρος ή ακούσια απώλεια βάρους απουσία οιδήματος.  Συνοδεύεται από απώλεια άλιπης μυϊκής μάζας και ατροφία του μυοκαρδίου.  Η καρδιακή καχεξία εμφανίζεται σε ποσοστό 20-30% των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια1.

Τα αίτια της καρδιακής καχεξίας

Η μείωση στην κατανάλωση τροφών είναι η κύρια αιτία εμφάνισης καρδιακής καχεξίας. Επίσης, ως αιτίες είναι η εντερική δυσαπορρόφηση, αλλά και οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες σε κατάσταση ηρεμίας, καθώς και η αύξηση της σωματικής άσκησης.

Απαιτείται διατροφική αξιολόγηση για τον εντοπισμό διατροφικών περιορισμών ως μέρος της καρδιαγγειακής πρόληψης και δεν δικαιολογούνται πλέον στο στάδιο της καρδιακής καχεξίας. Ο εμπλουτισμός του διαιτολογίου και ο διαχωρισμός των τροφίμων είναι οι πρώτες διαιτολογικές παρεμβάσεις για την κάλυψη των ενεργειακών και πρωτεϊνικών αναγκών.
 

Οι συνέπειες της καχεξίας στην καρδιακή ανεπάρκεια

Η μη έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της καρδιακής καχεξίας αυξάνει τις πιθανότητες θανάτου κατά 30% (συμπέρασμα μετά από 18 μήνες παρακολούθησης ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια).4

«Ασθενείς με ΔΜΣ < 18,5 παρουσιάζουν πολύ μεγάλη αύξηση θνησιμότητας».5

Στον ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια και απώλεια βάρους ο στόχος είναι:

  • Να μπορέσει ο ασθενής να αναπληρώσει τα ενεργειακά του αποθέματα και τη μυϊκή του μάζα, προσέχοντας παράλληλα να ακολουθήσει μία δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο, σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό και το φροντιστή.

Διαδεδομένες ιδέες οι οποίες είναι όμως λανθασμένες : 6

  • «Έχω οιδήματα, άρα μάλλον έχω πολλά υγρά και πρέπει να τα περιορίσω». 

Σε αυτή την περίπτωση ο ασθενής θα περιορίσει τη λήψη υγρών, αλλά δε θα προσέξει την πρόσληψη νατρίου. 

  • «Αν δεν ακολουθήσω ένα αυστηρό διαιτολόγιο χωρίς καθόλου αλάτι, θα είναι κακό για την καρδιά μου και συνεπώς για την υγεία μου» 

Ένα αυστηρό διαιτολόγιο χωρίς καθόλου αλάτι προκαλεί ανορεξία

Σε περίπτωση καρδιακής υποθρεψίας, υπάρχουν ειδικά σκευάσματα διατροφής, υπερπρωτεινούχα υπερθερμιδικά χαμηλής περιεκτικότητας σε αλάτι και νερό, προκειμένου να υποστηριχθεί η διατροφή σας σε πρωτεΐνες και ενέργεια. Συμβουλευτείτε τον καρδιολόγο σας.

Χρήσιμες συμβουλές για τον περιορισμό νερού και αλατιού6

  • Ο περιορισμός τους αποτρέπει την αύξηση βάρους και το οίδημα. Η καρδιακή ανεπάρκεια προκαλεί κατακράτηση υγρών και αλατιού στο σώμα.
    Να θυμάστε ότι : «Το αλάτι  είναι που κατακρατεί το νερό»
  • Μην επιβάλλετε μία αυστηρή δίαιτα χωρίς καθόλου αλάτι, διότι μειώνει την όρεξη. (Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας).
  • Ζυγιστείτε τακτικά και αναλύστε τις μεταβολές και τις διακυμάνσεις του σωματικού βάρους, γνωρίζοντας πώς να διακρίνετε και να ερμηνεύσετε τις αλλαγές που παρατηρείτε.

    Σε περίπτωση αύξησης σωματικού βάρους:

    • Αντιμέτωπος με μία αύξηση βάρους η οποία οφείλεται σε αύξηση της μυϊκής μάζας: «Αισθάνομαι καλά, σηκώνομαι και κινούμαι πιό εύκολα, κερδίζω σε αυτονομία».
    • Αντιμέτωπος με μία αύξηση βάρους η οποία οφείλεται σε κατακράτηση νερού και αλατιού: «Αισθάνομαι άσχημα, το βάρος μου αυξάνεται γρήγορα (περισσότερο από 2 κιλά / εβδομάδα), αισθάνομαι κουρασμένος, έχω πρησμένα πόδια». 

    Σε περίπτωση απώλειας σωματικού βάρους:

    • Απώλεια βάρους που σχετίζεται με βελτίωση της καρδιακής ανεπάρκειας : «Αισθάνομαι καλά, έχω λιγότερη δύσπνοια, τα πόδια μου είναι λιγότερο πρησμένα, ουρώ περισσότερο, χάνω βάρος γρήγορα και κερδίζω σε αυτονομία».
    • Απώλεια βάρους που σχετίζεται με υποθρεψία: «Νιώθω ότι είμαι πιό κουρασμένος, κινούμαι λιγότερο καλά, έχω λιγότερη δύναμη και νοιώθω δυσκολία για να σηκωθώ, χάνω τους μυς μου.» (Monique Ferry)

*Οι παραπάνω οδηγίες είναι συμβουλευτικού χαρακτήρα. Σε καμμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν την παρακολούθηση ή τη θεραπεία που παρέχεται από εναν ειδικό ιατρό.

Βιβλιογραφία:

  1. Kalantar-Zadeh, Nutritional and Anti-Inflammatory Interventions in Chronic Heart Failure, Am. J Cardiol 2008 Jun 2; 101 (11Α):89Ε-103Ε.
  2. Καρδιακή Ανεπάρκεια: Από τη διάγνωση στη θεραπεία», Εταιρεία Μελέτης και Έρευνας της Καρδιακής Ανεπάρκειας, 2005
  3. Dar O; Cowie MR. The Epidemiology and Diagnosis of Heart Failure. In Hurst’s The Heart. 12th:713-723. Fuster V (ed). Andover Publishing (2007).
  4. Anker et al. Wasting as independent risk factor for mortality in chronic heart failure. Lancet 1997 ; 349 :1050-3.
  5. Curtis et al. The obesity paradox. Arch Int Med2005; 165:55-61
  6. www.omedit-idf.fr/wp-content/uploads/2016/07/denutrition2.pdf (M. Ferry).

Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου

«3 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ΙΦΝΕ στην Ευρώπη, και 5 εκατομμύρια παγκοσμίως1»

Τί είναι οι Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (ΙΦΝΕ);

Οι ΙΦΝΕ είναι φλεγμονές ενός ή περισσοτέρων τμημάτων του εντερικού σωλήνα που επηρεάζει τη φυσιολογική πέψη των τροφών και τη σύσταση των κοπράνων. Οι ΙΦΝΕ αναφέρονται κυρίως σε δύο ευρείες κατηγορίες επαναλαμβανόμενων φλεγμονωδών διαταραχών του εντέρου: τη νόσο του Crohn και την ελκώδη κολίτιδα.2,3

Η διάγνωση και τα αίτια των ΙΦΝΕ

Οι ΙΦΝΕ διαγιγνώσκονται συχνότερα σε νέους ηλικίας 20 έως 30 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία1,4. Το 20% των περιπτώσεων αφορούν παιδιά1. Το 10-30% των ασθενών είναι άνω των 60 ετών4.

Βασικό χαρακτηριστικό των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου
είναι οι εξάρσεις και οι υφέσεις των συμπτωμάτων.

Η αιτία των ΙΦΝΕ δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί, αλλά είναι πιθανό να οφείλεται σε  ασυνήθιστα επιθετικές και προσαρμοσμένες ανοσολογικά αποκρίσεις σε ένα υγιές και φυσιολογικό εντερικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα τη φλεγμονή3. Η διάρροια, ο κοιλιακός πόνος, η αναιμία και η κόπωση είναι κοινά συμπτώματα των ενεργών ΙΦΝΕ4.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι παιδιατρικές μορφές ΙΦΝΕ χαρακτηρίζονται από μία πιό περίπλοκη πορεία της νόσου, έντονη φλεγμονώδη δραστηριότητα και συχνή ανάγκη για κορτικοστεροειδή και ανοσοκατασταλτική θεραπεία σε σύγκριση με τις μορφές των ΙΦΝΕ σε ενηλίκους4.

ΙΦΝΕ και διατροφή

Κατά τη διάρκεια της φάσης ύφεσης, η πλειονότητα των ασθενών με ΙΦΝΕ μπορεί να έχει πλήρη από του στόματος σίτιση. Τα χαρακτηριστικά μιάς υγιεινής διατροφής κατά τη διάρκεια της ύφεσης της ΙΦΝΕ είναι παρόμοια με αυτά ενός ατόμου χωρίς ΙΦΝΕ. Μία υγιής και ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ σημαντική στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου. Εν μέρει μπορεί κάποιες τροφές να επιτείνουν τη φλεγμονή και εν μέρει μπορεί να υπάρχει δυσκολία λόγω της φλεγμονής να απορροφηθούν σημαντικά θρεπτικά συστατικά από τις τροφές.

Επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες

Η ESPEN δημοσίευσε πρόσφατα συστάσεις της για  τους ασθενείς με ΙΦΝΕ (συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Crohn και της ελκώδους κολίτιδας), τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά5.

Η ESPEN υπογραμμίζει τον κίνδυνο υποθρεψίας σε ασθενείς με ΙΦΝΕ, δικαιολογώντας αυξημένες ανάγκες σε πρωτεΐνες μεταξύ 1,2 και 1,5 g / kg σωματικού βάρους / ημέρα.

Αντιθέτως, δεν έχει γίνει ειδική σύσταση σχετικά με τις βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία σε αυτούς τους ασθενείς, αν και η ESPEN αναγνωρίζει ότι η δυσαπορρόφηση των θρεπτικών ουσιών στο έντερο μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις.

Λύσεις στη φάση της έξαρσης

Κατά τη φάση της έξαρσης της ΙΦΝΕ, οι ανάγκες των ασθενών σε ενέργεια και πρωτεΐνες είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Ο ιατρός σας μπορεί να σας προτείνει τη συμπλήρωση του διαιτολογίου σας με σκευάσματα ειδικής διατροφής κατάλληλα για την αντιμετώπιση των αυξημένων διατροφικών αναγκών ασθενών με ΙΦΝΕ.

Χρήσιμες και πρακτικές συμβουλές

Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι εξαιρετικές πηγές αντιοξειδωτικών θρεπτικών ουσιών και φυτοχημικών που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες. Η κατανάλωση ζυμώσιμων ινών αυξάνει τη ζύμωση και συνεπώς την παραγωγή λιπαρών οξέων μικρής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένου του βουτυρικού, στο παχύ έντερο. Τα τρόφιμα που δεν είναι καλά ανεκτά θα πρέπει να προσδιορίζονται ξεχωριστά.  Οι κλινικοί διαιτολόγοι μπορούν όχι μόνο να βοηθήσουν στον εντοπισμό τροφίμων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα, να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, αλλά και να σας μάθουν να διαβάζετε τις ετικέτες των τροφίμων. Πρεβιοτικά και προβιοτικά μπορεί να ενδείκνυνται σε ορισμένους ασθενείς. Τα συχνά και μικρά γεύματα μπορούν επίσης να βοηθήσουν.

Οι άνθρωποι που συνεχίζουν να υποφέρουν από δυσαπορρόφηση ή που δεν είναι σε θέση να καταναλώσουν ή / και να απορροφήσουν επαρκή θρεπτικά συστατικά από τα τρόφιμα στη διατροφή τους μπορεί να χρειάζονται συμπλήρωμα σε μακρο- και μικρο-συστατικά3.

Υπάρχουν ειδικά σκευάσματα διατροφής που μπορούν να βοηθήσουν τόσο στη μείωση της φλεγμονής, όσο και στην αύξηση της απορρόφησης των θρεπτικών συστατικών κατα τη φάση της έξαρσης της νόσου. 

Βιβλιογραφία

  1. (2019, 10 16). AFA_Crohn – RCH – France. Récupéré sur Maladie de Crohn & RCH: https://www.afa.asso.fr/categorie/maladie-de-crohn-rch.html
  2. Mahesh Gajendran et Al. comprehensive review and update on Crohn’s disease Dis Mon 2018 Feb;64(2):20-57.
  3. Edward L Barnes et Al. Modifiable Risk Factors for Hospital Readmission Among Patients with Inflammatory Bowel Disease in a Nationwide Database Inflamm Bowel Dis 2017 Jun;23(6):875-881.
  4. Karen Kemp et Al. Second N-ECCO Consensus Statements on the European Nursing Roles in Caring for Patients with Crohn’s Disease or Ulcerative Colitis 2018 Jun 28;12(7):760-776.
  5. Stephan C Bischoff et Al. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in inflammatory bowel diseaseClin Nutr. 2020 Mar;39(3):632-653.

Χρόνια νεφρική νόσος

«Από το στάδιο 1 έως το στάδιο 4 της νεφρικής ανεπάρκειας, το 28% έως 48% των ασθενών είναι υποσιτισμένοι. Στο στάδιο 5, το 75% των ασθενών πάσχει από υποθρεψία».

USRDS 2009 Annual Data Report; Stratton JD et al. J Ren Nutr 2003.

Οι νεφροί

Οι νεφροί είναι τα όργανα του ανθρώπου που λειτουργούν ως φυσικό φίλτρο του οργανισµού, καθώς καθαρίζουν καθημερινά 200 λίτρα αίματος και απαλλάσσουν τον οργανισμό από κάθε περιττή και επικίνδυνη ουσία, αποβάλλοντάς τη µε την ούρηση.

Οι νεφροί ρυθμίζουν:

  • την ισορροπία των µεταλλικών στοιχείων και του νερού,
  • την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων,
  • την ενεργοποίηση της βιταμίνης D,
  • την αρτηριακή πίεση.

Η νεφρική ανεπάρκεια

Η νεφρική ανεπάρκεια είναι η αδυναμία των νεφρών να επιτελέσουν τις παραπάνω λειτουργίες και μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια.

Η οξεία νεφρική ανεπάρκεια αφορά την ξαφνική και αναστρέψιμη νεφρική βλάβη, κατά την οποία οι νεφροί σταματούν ξαφνικά να λειτουργούν, με αποτέλεσμα οι περιττές και επικίνδυνες ουσίες να μη φιλτράρονται και να συσσωρεύονται στον οργανισμό.

Αντίθετα, η προοδευτική και μη αναστρέψιμη νεφρική βλάβη, κατά την οποία οι νεφροί μειώνουν σταδιακά τη σωστή λειτουργία τους ονομάζεται χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.

Σε αυτό το σημείο απαιτείται αιμοκάθαρση για την αντικατάσταση της λειτουργίας των νεφρών. Η αιμοκάθαρση είναι μία ιατρική τεχνική που καθαρίζει το αίμα μέσω μιάς μεμβράνης που υποστηρίζει τεχνητά τους νεφρούς.

Τα συμπτώματα της Χρόνιας Νεφρικής Ανεπάρκειας (ΧΝΑ)

Αποτελεί μία σιωπηλή νόσο, καθώς οι περισσότεροι πάσχοντες δεν εμφανίζουν συμπτώματα μέχρι που η νεφρική βλάβη έχει προχωρήσει αρκετά, και έχει ήδη χαθεί περισσότερο από το 50% της λειτουργίας των δύο νεφρών.

Με την επιδείνωση της νόσου, τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι:

  • Περιορισμένη παραγωγή ούρων
  • Οίδημα κάτω άκρων
  • Καταβολή
  • Ναυτία ή και έμετοι
  • Ανορεξία
  • Ακούσια απώλεια βάρους

Υποθρεψία και ΧΝΑ

Η αιμοκάθαρση αυξάνει τις απώλειες σε αμινοξέα και υπολογίζεται ότι οι απώλειες των αμινοξέων είναι της τάξης των 10-13 g ανά συνεδρία.

Οι απώλειες αυτές οδηγούν σε καταβολισμό και φλεγμονώδη αντίδραση. Παράλληλα, η απώλεια όρεξης συμβάλλει στην περαιτέρω αύξηση των αναγκών σε πρωτείνη λόγω της μειωμένης πρόσληψης τροφών.

Ως αποτέλεσμα, ο ασθενής με ΧΝΑ, εμφανίζει αυξημένο κίνδυνο πρωτεινικού ελλείμματος (σαρκοπενία), πράγμα το οποίο αυξάνει ραγδαία τον κίνδυνο θανάτου σε ασθενείς με ΧΝΑ.

Επίσης, μεγάλο ποσοστό ασθενών που ξεκινούν αιμοκάθαρση εμφανίζουν υποσιτισμό. Χαρακτηρίζεται από απώλεια μυϊκής μάζας, σπλαχνικής πρωτεΐνης και λιπώδους μάζας. Η μειωμένη πρόσληψη υγρών από το στόμα λόγω της περιοριστικής δίαιτας, η ανορεξία, η απώλεια θρεπτικών ουσιών (βαριά πρωτεϊνουρία), οι ορμονικές και οι μεταβολικές ανωμαλίες και τα συμπτώματα του γαστρεντερικού συστήματος μπορούν να οδηγήσουν σε υποθρεψία.

Διατροφική αντιμετώπιση

Η διατροφή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αντιμετώπισης της χρόνιας νεφρικής νόσου. Μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα της νεφρικής ανεπάρκειας και να επιβραδύνει την εξέλιξη της πάθησης, ενώ ωφελεί και σε άλλα νοσήματα που τη συνοδεύουν, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Διατροφική αντιμετώπιση αιμοκαθαιρόμενου ασθενούς σε τελικό στάδιο

Πρωτεϊνικός υποσιτισμός

Αν κάνετε αιμοκάθαρση, έχετε αυξημένες ανάγκες σε πρωτεΐνη. 

Άλλοι παράγοντες μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε κατάσταση υποσιτισμού: ανορεξία, απώλεια γεύσης, αναιμία, χρόνια φλεγμονή, λοιμώξεις, ορμονικές διαταραχές, κλπ, καθώς και εξωτερικοί παράγοντες: μείωση της σωματικής δραστηριότητας ή κακή ποιότητα αιμοκάθαρσης.

Πρωτεΐνες

Η έλλειψη πρωτεϊνών παίζει σημαντικό ρόλο στην πάθηση, καθώς διασπώνται σε οξέα, ουρία, θειικά άλατα και φωσφόρο.   Στους ασθενείς που βρίσκονται :

  • στο στάδιο 3 ή 4 της ΧΝΑ συστήνεται καθημερινά πρόσληψη πρωτεϊνών σε ποσότητα 0,6-0,8mg/kg σωματικού βάρους.
  • στο στάδιο 5, όπου οι ασθενείς κάνουν αιμοκάθαρση, προτείνεται η πρόσληψη πρωτεΐνης 1,2 g/kg/ημέρα.

«Οι μισοί ασθενείς σε αιμοκάθαρση καταναλώνουν λιγότερες πρωτείνες από τη συνιστώμενη ημερήσια κατανάλωση
(<1 g ανά κιλό ΣΒ)6»

Shinaberger CS, Longitudinal associations between dietary protein intake and survival in hemodialysis patients 2006.

Θερμίδες

Όσον αφορά την ενέργεια, η γενική σύσταση είναι 30-35 kcal/kg/ημέρα, ανάλογα με την ηλικία του ασθενή.

Οι επιπτώσεις της υποθρεψίας στον ασθενή με ΧΝΑ

Οι επιπτώσεις της υποθρεψίας είναι πολύ σοβαρές γιά τους ασθενείς με ΧΝΑ.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η επιβίωση του ασθενούς επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφική του κατάσταση6.


Σκευάσματα ειδικής διατροφής

Η βελτίωση της διατροφικής κατάστασης του ασθενούς με ΧΝΝ μπορεί να επιτευχθεί με ειδικά συμπληρώματα.

Οι καθημερινές απαιτήσεις σε μεταλλικά στοιχεία στους ασθενείς που σιτίζονται:

Οι ανάγκες σε νάτριο, κάλιο και φωσφόρο

Ο περιορισμός κατανάλωσης νατρίου στον αιμοκαθαιρόμενο είναι απαραίτητος. Χωρίς τον κατάλληλο περιορισμό υπάρχει μεγάλη αύξηση του σωματικού βάρους μεταξύ δύο συνεδριών αιμοκάθαρσης.

ΠΡΟΣΟΧΗ : Σε γενικές γραμμές, στα τρόφιμα που έχουν πολύ νάτριο περιλαμβάνονται:

▪ Αλμυρά καρυκεύματα και σάλτσες, όπως η σάλτσα σόγιας, το αλάτι σκόρδου ή κρεμμυδιού. ▪ Οι περισσότερες κονσέρβες και ορισμένα κατεψυγμένα τρόφιμα ▪ Κατεργασμένα κρέατα όπως το ζαμπόν, το μπέικον, τα λουκάνικα και τα αλλαντικά ▪ Αλμυρά σνακ, όπως τα πατατάκια και τα κράκερ ▪ Τα περισσότερα φαγητά από εστιατόρια και σε πακέτο ▪ Σούπες σε κονσέρβα ή σε σκόνη, όπως ατομικές σούπες noodles*

Το κάλιο παίζει σημαντικό ρόλο στη μυϊκή σύσπαση όλων των μυών. Μία πολύ υψηλή συγκέντρωση καλίου στο αίμα μπορεί να προκαλέσει καρδιακό επεισόδιο, ακόμη και ανακοπή.

ΠΡΟΣΟΧΗ : Το κάλιο βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες σε φρούτα και λαχανικά, όπως: ▪Πατάτα, γλυκοπατάτα, κολοκύθι ▪ Τομάτα, αβοκάντο, φασόλια και φακές ▪Μπανάνα, custard apple ή φρούτα με σκληρό κουκούτσι, όπως τα νεκταρίνια ▪Αποξηραμένα φρούτα, χυμοί λαχανικών και ελιές*

Ο φωσφόρος επίσης πρέπει να περιορίζεται στον αιμοκαθαιρόμενο ασθενή. Υψηλή συγκέντρωση στο αίμα μπορεί να προκαλέσει πόνους στις αρθρώσεις και οστεοπενία.

ΠΡΟΣΟΧΗ : Το φωσφορικό άλας υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες στα παρακάτω τρόφιμα:

▪ Γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως γάλα, τυρί, γιαούρτι και παγωτό ▪ Ξηρά όσπρια και μπιζέλια, φασόλια, φάβα και φακές ▪Ξηροί καρποί και φυστικοβούτυρο ▪ Ποτά όπως κακάο, μπύρα και αναψυκτικά τύπου κόλα*    

Η δίαιτα του αιμοκαθαιρόμενου ασθενή περιλαβάνει :

  • Ελεγχόμενη κατανάλωση υγρών
  • Μειωμένη κατανάλωση Καλίου
  • Μειωμένη κατανάλωση αλατιού
  • Μειωμένη κατανάλωση Φωσφόρου

Βιβλιογραφία:

  1. Izikler TA et al.1994
  2. Veeneman Jm et al, 2003
  3. Pupim LV, et al. 2004
  4. Isoyama N, et al. Comparative associations of muscle mass and muscle strength with mortality in dialysis patients
  5. Covesdy C, et al. Outcome predictability of biomarkers of protein-energy wasting and inflammation in moderate and advanced chronic kidney disease
  6. Shinaberger CS, Longitudinal associations between dietary protein intake and survival in hemodialysis patients

Η νόσος του Πάρκινσον

«10000 ασθενείς πάσχουν από τη νόσο του Πάρκινσον στη χώρα μας».

Τί είναι η νόσος του Πάρκινσον;

Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που σχετίζεται με τη δυσλειτουργία ή απώλεια των νευρώνων στον εγκέφαλο. Αποτελεί μία ιδιοπαθή νόσο του νευρικού συστήματος, που χαρακτηρίζεται από κινητικές και μη κινητικές εκδηλώσεις.

Η μέση ηλικία εμφάνισης της νόσου είναι τα 60 έτη.

Η υποθρεψία στη νόσο του Πάρκινσον

Ο επιπολασμός της υποθρεψίας σε ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον είναι δύσκολο να εξακριβωθεί, αλλά μία ανασκόπηση σχετικά με αυτό το θέμα το 2011 υποδηλώνει ότι μέχρι το 24% των ασθενών υποσιτίζονται και μέχρι το 60% κινδυνεύουν από υποσιτισμό1.

Αν και κάποιοι ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον παρουσιάζουν παχυσαρκία, στους ασθενείς με Πάρκινσον παρατηρείται το φαινόμενο της σαρκοπενικής παχυσαρκίας. Μπορεί δηλαδή ένας ασθενής με Πάρκινσον να έχει  υψηλό ΔΜΣ (Δείκτη Μάζας Σώματος) και να θεωρείται παχύσαρκος, αλλά ταυτόχρονα να παρουσιάζει απώλεια μυϊκής μάζας.

Τόσο η υποθρεψία όσο και η παχυσαρκία αυξάνουν τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα, και επιδεινώνουν την ποιότητα ζωής.

Τα Αίτια της υποθρεψίας3

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν απώλεια βάρους στη νόσο του Πάρκινσον:

  • Η ακινησία
  • Η δυσφαγία και η δυσκολία στην κατάποση
  • Η δυσκολία στην κίνηση αυξάνει τις ενεργειακές ανάγκες και τις ενεργειακές απώλειες
  • Οι παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής, όπως: ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα, κλπ.
  • Σε προχωρημένο στάδιο της νόσου, οι διαταραχές στη συμπεριφορά μπορούν επίσης να επηρεάσουν την κατανάλωση φαγητού (άνοια, παραισθήσεις, απάθεια, κλπ.)

Διατροφική αντιμετώπιση

Η διαχείριση της νόσου του Πάρκινσον συνδυάζει τη θεραπεία (φάρμακα) με τη διατροφική παρέμβαση, αλλά και χρήσιμες συμβουλές για την υγιεινή και την ποιότητα ζωής. Ορισμένες από αυτές είναι:

  • η πρακτική μιάς φυσικής, γνωστικής ή κοινωνικής δραστηριότητας προσαρμοσμένης στην κλινική κατάσταση του ασθενούς
  • η διατροφική παρακολούθηση
  • συμβουλές για τη διευκόλυνση στο ντύσιμο του ασθενούς
  • η προσαρμογή και η αναδιάταξη του σπιτιού σύμφωνα με τις ανάγκες του ασθενούς

Αλληλεπιδράσεις μεταξύ θεραπείας και τροφής 6

Υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ levodopa και κατανάλωσης πρωτεϊνών. Έτσι, αν η θεραπεία λαμβάνεται κατά τη διάρκεια των γευμάτων, υπάρχει μείωση της αποτελεσματικότητάς της με αύξηση των κινητικών συμπτωμάτων της νόσου. Συνιστάται επομένως οι ασθενείς να λαμβάνουν τη θεραπεία τους 30 λεπτά πριν από τα γεύματα ή 1 ώρα και 30 λεπτά μετά, και να συγκεντρώνουν την πρόσληψη πρωτεΐνης στο βραδινό γεύμα, υπό διαιτητική παρακολούθηση.

Χρήσιμη συμβουλή:
«Αν χρειαστεί να τσιμπήσετε κάτι ανάμεσα στα γεύματα, τότε να προτιμήσετε κάτι με λίγες ή καθόλου πρωτεΐνες, όπως φρούτα, χυμό, κλπ.»

Υπάρχουν 3 βασικές διαιτολογικές παρεμβάσεις που μπορούν να βοηθήσουν τον ασθενή με Πάρκινσον υπό θεραπεία με levodopa.

Διαιτολογική παρέμβαση για εξισορρόπηση πρόσληψης πρωτεϊνών

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπολογιστούν οι ανάγκες σε πρωτεΐνη με τη βοήθεια ενός κλινικού διαιτολόγου. Υπολογίζουμε ότι, αν ο ασθενής δεν παρουσιάζει κάποιες άλλες παθήσεις, τότε χρειάζεται περίπου 0,8 γραμμάρια πρωτεϊνών ανά κιλό σωματικού βάρους κάθε μέρα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει για τους περισσότερους  την πρόσληψη μικρότερης ποσότητας πρωτεΐνης από ότι ήταν συνηθισμένοι να καταναλώνουν. Καλά μελετημένος διαχωρισμός της πρόσληψης πρωτεϊνών σε τρία ίσα μέρη κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι πιο συμβατός με την ομαλή απορρόφηση της levodopa.

Διατροφική παρέμβαση βραδινής πρόσληψης πρωτεϊνών

Σύμφωνα με αυτό το διατροφικό σχέδιο, οι τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες πρέπει να καταναλώνονται μόνο το βράδυ (κατά 85%).  Αυτή η στέρηση πρωτεΐνης μπορεί να οδηγήσει σε σαρκοπενία ή πρωτεϊνική υποθρεψία, ακόμη και σε νοσηλεία στο νοσοκομείο.    Οι ασθενείς που παρουσιάζουν σοβαρή ευαισθησία στη λήψη πρωτεϊνών πρέπει να συμβουλευτούν έναν κλινικό διαιτολόγο.

Διατροφική παρέμβαση με μεγάλη πρόσληψη υδατανθράκων

Η διαιτολογική αυτή παρέμβαση έχει ως στόχο να καταναλώνει ο ασθενής γεύματα που έχουν αναλογία 5 προς 1 και μέχρι 7 προς 1 στη σχέση υδατάνθρακες /πρωτεΐνες.

Μία μεγάλη αναλογία υδατανθράκων στο γεύμα σε σχέση με τις πρωτεΐνες προκαλεί αύξηση της ινσουλίνης στο αίμα. Η ινσουλίνη απομακρύνει ορισμένα αμινοξέα από το αίμα και μπορεί να μειώσει τον ανταγωνισμό ανάμεσα στα αμινοξέα και στο φάρμακο που λαμβάνει ο ασθενής.  Η διατροφική αυτή παρέμβαση είναι αποτελεσματική περίπου στα 2/3 των ασθενών που την ακολουθούν.

Ο κλινικός διαιτολόγος μπορεί να υπολογίσει τις ανάγκες σε πρωτεΐνες και να δώσει ακριβείς πληροφορίες για τις ποσότητες πρωτεϊνών και υδατανθράκων που έχουν οι τροφές. Θα πρέπει πρώτα όμως να το συζητήσετε με το γιατρό σας.

Σκευάσματα ειδικής διατροφής και λύσεις για την υποθρεψία:

Είναι δύσκολο να τηρηθούν οι παραπάνω περιορισμοί με τα κοινά  τρόφιμα.  Επίσης, η μείωση της κατανάλωσης των πρωτεϊνών μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μυϊκής μάζας και σαρκοπενία. Για τους λόγους αυτούς μπορεί ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί να σας προτείνει την κατανάλωση ειδικών σκευασμάτων διατροφής πλούσιων σε θερμίδες και χαμηλών σε πρωτεΐνη.  Συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

Βιβλιογραφία:

  1. Mc Gill University Health Center. Guide for Physicians. Non-motor symptoms of Parkinson’s disease. September 2012.
  2. Inserm. Alzheimer’s disease: scientific, medical and societal issues. October 2007.
  3. Afssa. Opinion of the French Food Safety Agency on the assessment of nutritional needs in frail elderly people or those suffering from certain pathologies in order to define nutritional references allowing them to adapt their nutritional care. January 2009.
  4. Gillette-Guyonnet S et al. IANA Expert Panel: Weight Loss and Alzheimer’s Disease. La Revue de Gériatrie 2006; 31 (8): 565-80.
  5. ANESM. Recommendations of good professional practice. Support for people with Alzheimer’s or related disease in a medico-social establishment. February 2009.
  6. HAS. Long-term affection guide. Non-reversible degenerative or secondary parkinsonian syndromes. April 2007.
  7. Parkinson Society Canada. Exercises for people with Parkinson’s disease. 2012.

Νόσος Alzheimer

«Στην Ελλάδα υπολογίζεται οτι 160.000 άτομα πάσχουν από τη νόσο Alzheimer».

Τι είναι η νόσος Alzheimer

Η νόσος Alzheimer είναι μία νόσος που εξελίσσεται προοδευτικά, καταστρέφοντας τη μνήμη και άλλες σημαντικές νοητικές λειτουργίες του εγκεφάλου.

Είναι η πιό κοινή αιτία της άνοιας – μιάς ομάδας διαταραχών του εγκεφάλου που οδηγούν σε απώλεια της πνευματικής λειτουργίας και κοινωνικών δεξιοτήτων.

Στη νόσο Alzheimer τα εγκεφαλικά κύτταρα εκφυλίζονται και πεθαίνουν, προκαλώντας μία σταθερή μείωση στη μνήμη και την διανοητική ικανότητα.

Alzheimer και διατροφή

Στους ασθενείς με άνοια, η απώλεια βάρους και ο κίνδυνος υποθρεψίας είναι σημαντικά μεγαλύτερος σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό της τρίτης ηλικίας. Μελέτη που έγινε σε 623 νοσηλευμένους ασθενείς με νοητικές διαταραχές έδειξε σημαντικά αυξημένο κίνδυνο υποθρεψίας σε σχέση με τους υπόλοιπους ασθενείς (Orsitto et al., 2009). Πράγματι, μεταξύ των πολλών συμπτωμάτων αυτής της πάθησης, βρίσκουμε συχνά μία άρνηση γιά φαγητό και συνεπώς μία συχνή απώλεια βάρους.

Ως αποτέλεσμα της άρνησης λήψης τροφής που συνοδεύει τη νόσο Alzheimer, η απώλεια βάρους επηρεάζει το 30 έως 40% των ατόμων με τη νόσο αυτή.

Καθώς η άνοια εξελίσσεται, η απώλεια βάρους επιδεινώνεται (Albanese et al., 2013; White, Pieper, & Schmader, 1998). Ως  αποτέλεσμα παρατηρείται απώλεια μυϊκής μάζας, αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης και αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης.

Η διατροφή και η νόσος Alzheimer συνδέονται στενά!

«Οι μισοί ασθενείς με Alzheimer παρουσιάζουν απώλεια βάρους»

Guérin et al., 2005; White, Pieper, Schmader, & Fillenbaum, 1996

Αντιμετώπιση υποθρεψίας με σκευάσματα

Η άρνηση λήψης τροφής και ή δυσκολία στην κατάποση ορισμένων τροφών (δυσφαγία) οδηγούν σε ελλείψεις πρωτεϊνών και θερμίδων στον ασθενή με νόσο Alzheimer.

Ωστόσο υπάρχουν λύσεις για τους ασθενείς με τα παραπάνω  συμπτώματα για σίτιση από το στόμα:

* Η τροποποίηση της υφής των υγρών για ασθενείς με δυσφαγία στα υγρά, προκειμένου να αποφευχθούν τα επεισόδια εισρόφησης, τα οποία αποτελούν και την κύρια αιτία θανάτου στους υπερήλικες ασθενείς.

* Τα σκευάσματα ειδικής διατροφής σε υγρή μορφή με τροποποιημένη υφή ανάλογα με το στάδιο της δυσφαγίας επιτυγχάνουν την απαραίτητη πρόσληψη θερμίδων και πρωτεϊνών, αλλά και την ασφαλή χορήγησή τους.

* Τα σκευάσματα ειδικής διατροφής σε μορφή κρέμας για ασθενείς σε προχωρημένο στάδιο δυσφαγίας.

* Τα σκευάσματα χαμηλού όγκου και υψηλής θερμιδικής και πρωτεϊνικής αξίας είναι τα πιό ενδεδειγμένα γιά ασθενείς με προχωρημένη νόσο Alzheimer.

Διαιτολογικές συμβουλές προς τους ασθενείς

Στους ασθενείς με Alzheimer το διαιτολόγιο πρέπει να βασίζεται στην επαρκή πρόσληψη πρωτεϊνών και ενέργειας.

Είναι σημαντικό να εμπλουτίζεται το διαιτολόγιο με βασικά προϊόντα πλούσια σε πρωτεΐνες, όπως : τριμμένο τυρί, αυγά, κρέμα γάλακτος, γάλα σε σκόνη, κλπ.

Οι κλινικοί διαιτολόγοι προτείνουν :

  • Μειώστε τα εξευγενισμένα σάκχαρα. Τα συναντάμε σε επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως μπισκότα, καραμέλες, κέικ.
  • Περιορίστε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο και χρησιμοποιήστε λιγότερο αλάτι. Αντικαταστήστε το αλάτι με μπαχαρικά ή βότανα για να μαρινάρετε το φαγητό σας.
  • Μείνετε ενυδατωμένοι. Αυξήστε την πρόσληψη υγρών πίνοντας σταδιακά μέσα στη μέρα μικρά ποτήρια με νερό ή καταναλώνοντας τρόφιμα που είναι πλούσια σε νερό όπως φρούτα, σούπες, smoothies και milkshakes.

Χρήσιμες και πρακτικές συμβουλές προς τους φροντιστές των ασθενών με νόσο Alzheimer

  • Βοηθήστε το άτομο να μην αποσπάται.
  • Σερβίρετε το γεύμα σε ένα ήσυχο περιβάλλον, σε συγκεκριμένη θέση στο τραπέζι.
  • Σερβίρετε πάντα στις ίδιες σταθερές ώρες τα γεύματα.
  • Δώστε χρώμα στο φαγητό: Χρησιμοποιείτε λευκά πιάτα και ένα σουπλά σε έντονο χρώμα ώστε να ξεχωρίζει.
  • Τρώμε μαζί και δημιουργούμε μία ευχάριστη και ασφαλή ατμόσφαιρα γύρω από το τραπέζι. Ενθαρρύνουμε την ανεξαρτησία του ατόμου, αλλά είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε όποτε χρειαστεί.
  • Προσφέρετε μικρές μερίδες (χαμηλού όγκου): μπουκίτσες, μπαστουνάκια,…
  • Λάβετε υπ’ όψη σας τις προσωπικές προτιμήσεις του ατόμου.
  • Δώστε στον ασθενή αρκετό χρόνο για να φάει.

Βιβλιογραφία:

  1. Orsitto G et al, Nutritional status in hospitalized elderly patients with mild cognitive impairment, December 2008, Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland) 28(1):100-2
  2. Albanese E et al., Dementia severity and weight loss: A comparison across eight cohorts. The 10/66 study; Alzheimer’s & Dementia; Volume 9, Issue 6, November 2013, Pages 649-656.
  3. Guérin O. et al., The Journal of Nutrition, Health & Aging
    Nutritional status assessment during Alzheimer’s disease: Results after one year (the real French study group), Volume 9, Number 2,
  4. White, Pieper, Schmader, & Fillenbaum, 1996, Weight change in Alzheimer’s disease, J Am Geriatr Soc 1996 Mar;44(3):265-72.