Παθήσεις

Σχετικά προϊόντα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

«Το 45% των ασθενών με ΧΑΠ που βρίσκονται στο σπίτι τους είναι υποσιτισμένοι».

Stratton RJ, et al. Oxford: Cabi publishing; 2003

Τι είναι η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια;

Η ΧΑΠ είναι μία συχνή νόσος, η οποία χαρακτηρίζεται από εμμένουσα απόφραξη των αεραγωγών, που είναι συνήθως προοδευτική και σχετίζεται με έντονη χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση των αεραγωγών και του πνεύμονα σε βλαβερά σωματίδια ή αέρια.

Τα Αίτια της ΧΑΠ

  • Κάπνισμα: Το κάπνισμα είναι η πιο συχνή αιτία εμφάνισης της ΧΑΠ (πάνω από 80%) και ευθύνεται για τους 9 στους 10 θανάτους από ΧΑΠ
  • Περιβαλλοντική έκθεση σε ερεθιστικές ουσίες: Η μακροχρόνια έκθεση σε τοξικές γιά τους πνεύμονες ουσίες, όπως διάφορα χημικά, σκόνη ή καπνός στο χώρο εργασίας, μπορεί να προκαλέσει ΧΑΠ
  • Γενετικοί παράγοντες


Η υποθρεψία στη ΧΑΠ

Η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση των αεραγωγών και η επιπλέον προσπάθεια που απαιτείται για την αναπνοή και την άσκηση καθημερινών δραστηριοτήτων αυξάνουν τις διατροφικές ανάγκες γιά έναν ασθενή με ΧΑΠ προκειμένου να διατηρήσει το βάρος του.

Όταν δυσκολεύει η αναπνοή, μπορεί επίσης να επηρεαστεί και η ικανότητά λήψης τροφής.  Ο συντονισμός που απαιτείται κατά τη διάρκεια ενός γεύματος μεταξύ μάσησης, κατάποσης και αναπνοής είναι ιδιαίτερα δύσκολος για ασθενείς με ΧΑΠ και μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή σε αγχωτική κατάσταση  σχετικά με το φαγητό με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος μειωμένης πρόσληψης τροφής και υγρών. Η συχνή προσβολή από λοιμώξεις, η δυσάρεστη γεύση λόγω υπερπαραγωγής πτυέλων ή χορήγησης φαρμάκων μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε υποθρεψία και ακούσια απώλεια βάρους.

Οι επιπτώσεις της υποθρεψίας στη ΧΑΠ

  • Μείωση μυϊκής δύναμης
  • Επιδείνωση της ποιότητας ζωής
  • Μείωση αναπνευστικών μυών
  • Μείωση δραστηριότητας
  • Αύξηση κόπωσης
  • Αύξηση θνητότητας
  • Αύξηση του κόστους διαχείρισης της νόσου

Η απώλεια μυϊκής μάζας έχει σοβαρές επιπτώσεις γιά τον ασθενή με ΧΑΠ.

Η  σταδιακή απώλεια σκελετικών μυών οδηγεί σε :

  • Αύξηση της θνησιμότητας ανεξάρτητα από τον ΔΜΣ (Δείκτη Μάζας Σώματος) – Η μείωση μυϊκής μάζας μπορεί να συμβεί με φυσιολογικό ή και υψηλό ΔΜΣ
  • Μειωμένη μυϊκή δύναμη
  • Μειωμένη ικανότητα άσκησης και απόκρισης στην άσκηση

Η μειωμένη λειτουργία των πνευμόνων και η απώλεια αναπνευστικών μυών μπορεί να οδηγήσει σε :

  • Αυξημένη ενεργειακή κατανάλωση έως και 20%
  • Μειωμένη ικανότητα στην άσκηση
  • Μειωμένη ευαισθησία σε υποξικά ερεθίσματα
  • Αναπνευστική ανεπάρκεια

Συνιστάται ειδικό διαιτολόγιο για άμεση κάλυψη των αυξημένων πρωτεϊνικών και ενεργειακών αναγκών, αλλά και διαιτολογική παρέμβαση.

Η πρόσληψη τροφής σε μικρές δόσεις τακτικά μέσα στην ημέρα φαίνεται επίσης να βοηθάει τους ασθενείς με ΧΑΠ.

Σκευάσματα ειδικής διατροφής και ΧΑΠ

Ο ασθενής με ΧΑΠ είναι δύσκολο να λαμβάνει τις απαραίτητες θερμίδες και πρωτεΐνες που απαιτούνται, λόγω του υπερμεταβολισμού που παρουσιάζεται από τη νόσο. Ο επαγγελματίας υγείας μπορεί να εντάξει στο καθημερινό του διαιτολόγιο κάποια πόσιμα σκευάσματα ειδικής διατροφής, τα οποία περιέχουν επιπλέον θερμίδες, πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Προτείνεται η λήψη πόσιμων σκευασμάτων ειδικής διατροφής υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη και σε θερμίδες, χαμηλού όγκου.

Η σωστή θρεπτική υποστήριξη βελτιώνει:

  • τη διατροφική κατάσταση του ασθενούς
  • τη μυϊκή δύναμη του αναπνευστικού
  • την ποιότητα ζωής
  • την έκβαση της νόσου

Χρήσιμες συμβουλές

  • Τρώτε μικρά και συχνά γεύματα
  • Μεγιστοποιήστε την πρόσληψη τροφών και υγρών κατά τη διάρκεια της ημέρας όταν αισθάνεστε καλά ή έχετε όρεξη
  • Προτείνεται η διατροφή τροποποιημένης υφής (πολτοποιημένα, τριμμένα ή υδαρής διατροφή), διότι απαιτείται ελάχιστο μάσημα και διευκολύνει την κατάποση
  • Συστήνεται η κατανάλωση σνακ και γαλακτωδών υγρών (smoothies) ανάμεσα στα γεύματα
  • Προτείνεται η κατανάλωση κέικ, τυριού, κράκερ, ξηρών καρπών και αποξηραμένων φρούτων
  • Προσθέστε στο διαιτολόγιό σας πλήρες γάλα, βούτυρο, κρέμα ή τυρί-κρέμα, σούπες, επιδόρπια

Βιβλιογραφία:

  1. Ezzell L and Jensen GL. Am J Clin Nut 2000;72:1415-1416.
  2. Collins PF et al. Clinical Nutrition 2010;5,S2:17
  3. Gupta B, Kant S, Mishra R, Verma S. J Clin Med Res, 2010 Mar 20; 2(2): 68-74.
  4. Ferreira IM, Brooks D, White J, Goldstein R. Cochrane Database Syst Rev. 2012.
  5. Vermeeren MA et al. Respir Med, 2006; 100: 1349-1355
  6. Collins PF, Stratton RJ, Elia M. Proceedings of the Nutrition Society, 2011; 70 (OCE5): E324.